Path 2Combined Shapecheckclipboardfacebookgithubglue icongoogle-plusinstagramlinkedinGroupsearchselectslideshareFill 57Group 3Group 2twitteryoutube
Menu
NL
740Px Draft Of Central Station Brussels By Victor Horta

PACKED vzw: lancering van werkgroep Publiek Domein Dag 2019

In 2019 zullen PACKED vzw, Cinema Nova, Constant vzw, de Koninklijke Bibliotheek van België (KBR) en RoSa vzw opnieuw Publiek Domein Dag organiseren. Daarmee willen we de problematiek rond auteursrecht en de noodzaak van het vrijwaren van het publiek domein in de verf zetten. Vanaf volgend jaar zal ook in België Publiek Domein Dag aan het begin van het jaar plaatsvinden. PACKED vzw zal opnieuw instellingen aanmoedigen om reproducties vrij te geven van werken waarvan de auteursrechtelijke bescherming vervalt. In 2018 publiceerden we reproducties van werk van onder andere Victor Horta en Felix Timmermans uit de collecties van de KBR, het Groeningemuseum, het KMSKA, Fondation CIVA, het Hortamuseum en het Letterenhuis op Wikimedia Commons.

Auteursrecht is een belangrijk instrument om de creatie en verspreiding van artistiek werken te beschermen, zelfs tot zeventig jaar na overlijden van de auteur. Tegelijkertijd is ook het publiek domein essentieel omdat het, na het verstrijken van die bescherming, een vrije toegang garandeert. Jaarlijks vervallen de auteursrechten op een nieuwe reeks werken.

De online publicatie van werken uit het publiek domein vergt geen grote inspanning, zeker niet wanneer men gebruik maakt van bestaande platformen en infrastructuur. Het regelmatig publiceren van beperkte datasets is voor de meeste cultureel-erfgoedinstellingen haalbaar. Bovendien is het de beste manier om op een structurele manier rond open data te beginnen werken.

Als erfgoedinstelling kun je elk jaar anticiperen welke werken uit je collectie het volgende jaar in het publiek domein terecht zullen komen, de beelden en metadata voor upload voorbereiden en vanaf januari van het volgende jaar op Wikimediaplatformen opladen. Dat kan in samenwerking met Wikimedia België en PACKED vzw. Met Publiek Domein Dag willen we structurele samenwerkingen tussen erfgoedinstellingen en de Wikipediagemeenschap creëren.

Daarnaast kun je activiteiten opzetten die hergebruik stimuleren zoals edit-a-thons, of activiteiten die de problematiek rond auteursrecht op je collectiestukken in de kijker zetten, zoals het opzetten van een tijdelijke tentoonstelling met je collectiestukken uit het publiek domein.

In 2018 doneerden het KMSKA, het Groeningemuseum, Fondation CIVA, de KBR, het Hortamuseum, de DBNL en het Letterenhuis aan Wikimedia Commons in totaal 181 fotografische reproducties van kunstwerken die vanaf 2018 geen auteursrechtelijke bescherming meer genieten. Het gaat om kunstwerken van o.a. Victor Horta, Felix Timmermans, Ramah, Anna Kernkamp en Gustave Van de Woestyne. Veel van die foto's zijn toegevoegd aan Wikipedia-artikels over de kunstenaars of hun creaties. Ze koppelen, wanneer we over persistente links beschikten, terug naar de websites van de instellingen. De resultaten kun je hier bekijken en downloaden. De uploads werden in het geval van het Groeningemuseum en het KMSKA gevolgd door bijkomende donaties van topstukken die zich al langer in het publiek domein bevinden.

In 2019 komen er natuurlijk wereldwijd weer kunstwerken van andere kunstenaars in het publiek domein. RoSa vzw wil alvast aandacht besteden aan Marie-Elisabeth Belpaire en de representatie van vrouwen op Wikipedia. Daarbij kan ook gekeken worden naar buitenlandse namen zoals de feministe en ambassadrice Rosika Schwimmer, de schrijfster Zelda Fitzgerald, de schrijfster, kunstenares en criticus Etha Fles, de auteurs Mary Tourtel, Cissy van Marxveldt en Willy Pétillon, de violiste Frida Schytte en de directeur van het Nederlandse Nationaal Bureau voor Vrouwenarbeid Marie Heinem.

Bij de KBR ging ook door hun collecties en troffen bijvoorbeeld de beeldhouwer en medaillemaker Pierre De Soete aan, de schrijver Jozef Simons, de politicus Henri Heuse, de componist Karel Candael en de schilders Louise Danse en Maurice Brocas. Ook willen ze graag ouder materiaal uit het publiek domein opladen, zoals hun Bruegel-collectie.

Andere grote namen voor 2019 komen vooral uit de filmwereld. In 1948 stierven immers de regisseurs Sergei Eisenstein, D.W. Griffith, Paul Wegener en onze eigen Jacques Feyder. Cinema Nova wil een avond rond het werk van Jacques Feyder op poten zetten.

In 2020 zal vervolgens vooral James Ensor de grote naam zijn. We bekijken nu reeds welke instellingen daarrond willen werken.

Heeft jouw instelling ook materiaal dat zich al in het publiek domein bevindt, of waarvoor dat in 2019 het geval is? Contacteer dan sam@packed.be.


Beeld 1: Ontwerp van het Centraal Station, Brussel door Victor Horta, Victor Horta, CC0.

Beeld 2: Adrienne, Gustave Van de Woestyne, 1921, Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen, Gustave Van de Woestyne, CC0.

937Px Adrienne Gustave Van De Woestyne 1921 Koninklijk Museum Voor Schone Kunsten Antwerpen
Vlaanderen - Verbeelding werkt