Path 2Combined Shapecheckclipboardfacebookgithubglue icongoogle-plusinstagramlinkedinGroupsearchselectslideshareFill 57Group 3Group 2twitteryoutube
Menu
NL
Ik X Ploreer Mee

Erfgoed Zuidwest: Ik-Xploreer mee

Zuid-West-Vlaanderen is een streek van heel wat groots en klein industrieel erfgoed. Van een huiswevers-achteraanbouw, een oud arbeiderscafé, sheddaken, stoommachines,... tot de stille reuzen, namelijk de vele bakstenen schoorstenen die de streek nog rijk is. In samenwerking met Leiedal, texturen, ETWIE en PACKED vzw werkt erfgoed zuidwest in 2018 en 2019 aan een kaart van dat erfgoed. De erfgoedcel roept iedereen op om hieraan bij te dragen.

Oproep om schoorstenen mee in kaart te brengen

Een eerste kaart is die van de schoorstenen in de streek. Waar waren schouwen te vinden? Welk bedrijf was met een schouw te verbinden? Wanneer werd ze gebouwd en gesloopt? Zijn er foto's, getuigenissen, kleine en grote verhalen? Je kan zelf mee aan de slag en de kaart mee vorm geven. Zo wordt gebouwd aan een OpenErfgoedKaart naar analogie met OpenstreetMaps. Bekijk de kaart en Xploreer mee!

Zuid-West-Vlaanderen telt ook vandaag nog meer dan 80-tal bakstenen schoorstenen. Het zijn stille getuigen of nog actieve delen van een rijk industrieel verleden. Op basis van beschikbare datasets, luchtfoto's en wat in het landschap te zien is bracht erfgoed zuidwest al heel wat historische schouwen in de streek in kaart.

  • Kun jij iets meer vertellen over die schoorstenen en zelf schouwen, bestaand of verdwenen, op kaart aanduiden?
  • Voor welke fabriek was de schoorsteen actief? Wat werd er geproduceerd?
  • Wanneer werd de schouw gebouwd en eventueel gesloopt?
  • Welk klein verhaal gaat er achter deze reus schuil?
  • ...

Praktisch?

Open de kaart via de groene knop, en klik rechtsboven op het potloodje om de kaart te bewerken. Klik rechtsboven op het zwarte druppeltje om een locatie toe te voegen. Rechts opent zich een pop-up venster waar je de naam en de beschrijving kwijt kunt voor "jouw" schouw. Zo kun je nieuwe schouwen aanduiden,of als een post-it jouw info toevoegen op locaties waar al een schouw werd gedetecteerd. De oorspronkelijke info over schouwen kun je ook nakijken, maar de initiatiefnemers vragen je toevoegingen steeds met een nieuwe rode pin toe te voegen. Ben je klaar, klik dan rechtsboven op opslaan. Een rode pin verschijnt op de kaart!

Nog veel meer?

Ken je nog oud-werknemers, mensen met verhalen, foto's,... laat dan ook je mailadres na of stuur een mailtje. Zo kan achterliggend nog meer info worden toegevoegd! Vind je de kaart te omslachtig maar wil je toch je baksteentje bijdragen? Of heb je nog veel meer info, stuur je materiaal dan naar erfgoed@zuidwest.be. Je kan hen ook steeds telefonisch contacteren via 056/241616.

Enkele tips om zelf op speurtocht te trekken

- Schoorstenen, sheddaken, enz. laten een zeer herkenbare patroon na op luchtfoto's. Dergelijke luchtfoto's deden hun intrede in de Eerste Wereldoorlog - om duidelijke andere redenen -, maar vanaf de jaren vijftig van de twintigste eeuw is er een volledige dekking van de streek. Vele van die foto's kun je zelf bekijken en bespeuren via het portaal geopunt.be. Met de beschikbare luchtfoto's duik je tot diep in de jaren 70 terug.

- De inventaris onroerend erfgoed herbergt voor vele gebouwen met erfgoedwaarde uitvoerige beschrijvingen en trefwoorden waarmee je voor heel wat panden ook industriële info kunt terugvinden.

- Beeldbanken zoals die van de Stad Kortrijk tonen dat schouwen en fabriekspanden gewillige onderwerpen waren voor prentenkaarten en heel wat kiekjes.

- Het echte archievenwerk? Vanaf het midden van de 19de eeuw liet de komst van een stoommachine een papertrail na. De aanvragen tot milieuvergunning, beter bekend als dossiers van 'hinderlijke inrichtingen' worden onder ander in het provinciaal archief bewaard. Via Probat, het provinciaal beheersprogramma voor archieftoepassingen, kun je die dossiers stuks voor stuk terugvinden. Specifiek voor West-Vlaanderen kun je ook deze publicatie er op naslaan: Marin, Matthieu. 2010. Dossiers Van Gevaarlijke, Hinderlijke En Ongezonde Bedrijven: Kritiek En Bruikbaarheid Voor Historisch Onderzoek: Een Analyse Aan De Hand Van 1ste Klasse Vergunningen in Provinciaal Archief West-Vlaanderen, 1863-1970Historische Economie En Ecologie. Gent: Academia Press. Welke schatten nog in (lokale) archieven terug te vinden lees je in het artikel 'Over hinderlijke inrichtingen en patentplichtigen' uit het tijdschrift Bladwijzer van Heemkunde Vlaanderen.


Bron: Erfgoed Zuidwest

Vlaanderen - Verbeelding werkt