Ten minste houdbaar tot ... ?

Studiedag over de bewaring van analoge en digitale dragers

Praktische tips voor de cultureel erfgoed- en kunstensector
28 oktober 2008
Filmzaal MuHKA_Media, Fotomuseum Antwerpen

Moet je handschoenen dragen wanneer je met film omgaat? Kan je een videoband best staand of liggend bewaren? Moet je vinyl-lp’s digitaliseren? Hoe lang gaat een CD-R mee? Wat als de monitors uit een installatiekunstwerk aan vervanging toe zijn? Bestaat het optimale klimaat voor de opslag van een harde schijf?

De conservering van mediakunst verschilt van het behoud van ander erfgoed omwille van de specificiteit van zijn dragers. In tegenstelling tot een schilderij tonen dragers niets van hun visuele inhoud, tenzij je ze door compatibele afspeelapparatuur haalt. Bij veel van deze dragers (filmpellicule, videobanden, vinylplaten, ...) vermindert echter de kwaliteit telkens men ze afspeelt. Naast dit soort slijtage kunnen deze dragers ook ten prooi vallen aan het verdwijnen van hun afspeelapparatuur. Factoren als te hoge temperatuur, vochtigheidsgraad, lichtinval, … versnellen het verouderingsproces van analoge en digitale dragers. Vochtigheid kan schimmelvorming veroorzaken, hitte zorgt ervoor dat de behuizing van de drager vervormt.

Hoe kan je dan voorkomen dat er iets misgaat? En wat te doen indien de drager al beschadigd is? Kan je het werk dan nog redden? Hoewel een goede conservering begint met weinig ingewikkelde principes leert de praktijk dat kunstenaars niet steeds op de hoogte zijn van de correcte richtlijnen. Bij de bewaring van hun analoge of digitale media handelen zij vaak naar eigen goeddunken. De uitwisseling van informatiebronnen en praktische kennis verloopt momenteel stroef omdat professionals en artiesten geen kennisplatform delen. Met deze studiedag wou PACKED een deel van deze ontbrekende kennis aanreiken door mediakunstenaars in contact te brengen met experten uit het veld.

Terug naar overzicht

Ramon Coelho is ruim 25 jaar actief bezig met het medium video. Binnen het Nederlands Instituut voor Mediakunst / Montevideo is hij bezig met videomontage, videoconservering, presentatie van tentoonstellingen en adviesverlening. Presentatie | Hoe ziet de praktijk van videoconservering eruit? Welke rol kan een instituut rond videoconservering vervullen? Is het nodig om videobanden voor lange termijn opslag te digitaliseren?

Presentatie | In zijn tweede presentatie stelde Ramon Coelho dat de bewaring van een mediakunstinstallatie een eigen aanpak vereist. Dit werd geïllustreerd aan de hand van twee conserveringscases.

Jean-Pierre Sens is bestuurslid van de Stichting Amateurfilm uit Nederland. In het dagelijks leven is Jean-Pierre eigenaar van SuperSens, een filmlaboratorium dat zich heeft gespecialiseerd in het digitaliseren van 8mm en 16mm filmmateriaal. Presentatie | Jean-Pierre sprak over het belang van een goede bewaring van filmmateriaal, hoe men met dit materiaal dient om te gaan en de mogelijkheden die digitalisering biedt.

Johan Favoreel is sinds ’81 verbonden aan de VRT als muziekregisseur. Sinds ’99 is hij werkzaam bij het geluidsarchief van de VRT als medeorganisator van de collectie en restaurateur van bedreigde audiodragers. Presentatie | Johan Favoreel sprak over analoge versus digitale audiodragers, en wat de voor- en nadelen van beide systemen zijn.

Filip Boudrez is consulent digitaal archief bij het Stadsarchief Antwerpen. Hij adviseert de digitale archiefvorming van de stadsdiensten en bouwt een digitaal archiefdepot voor de stad Antwerpen. Binnen het Expertisecentrum DAVID (Digitale Archivering in Vlaamse Instellingen en Diensten) zet hij zijn onderzoek op het terrein van digitale archivering verder. Presentatie | Onder de titel ‘Digitale voorzorg, actieve digitale preservering’ belichtte Filip Boudrez de bewaring van digitale dragers binnen het bredere perspectief van de digitale archivering.

Els Vermang is lid van LAb[au] – laboratory for architecture and urbanism – uit Brussel. LAb[au] creëert voornamelijk interactieve installaties, audiovisuele voorstellingen en scenografieën en ontwikkelt daarvoor eigen soft- en hardware.

Presentatie | De presentatie van Els Vermang draaide rond de voorstelling van LAb[au]’s methodologie inzake de digitale kunst creatie aan de hand van twee case-studies: PixFlow ( 1-2006 + 2-2007 ) en Binary Waves (2008), met een specifieke focus op technologische aspecten inzake onderhoud en conservering.
(geen video beschikbaar)

Els Vermang is lid van LAb[au] – laboratory for architecture and urbanism – uit Brussel. LAb[au] creëert voornamelijk interactieve installaties, audiovisuele voorstellingen en scenografieën en ontwikkelt daarvoor eigen soft- en hardware. Presentatie | De presentatie van Els Vermang draaide rond de voorstelling van LAb[au]’s methodologie inzake de digitale kunst creatie aan de hand van twee case-studies: PixFlow ( 1-2006 + 2-2007 ) en Binary Waves (2008), met een specifieke focus op technologische aspecten inzake onderhoud en conservering. (geen video beschikbaar)