…
Inventarisatie terminologiebronnen DEN online beschikbaar (Update)

Na het onderzoek in 2006 inventariseerde DEN de afgelopen maanden opnieuw welke terminologiebronnen er door erfgoedinstellingen beheerd en gebruikt worden bij de ontsluiting van collecties en contextuele informatie. Onder terminologiebronnen verstaat men in deze context thesauri, (gecontroleerde) trefwoordenlijsten, taxonomieën, classificaties of ontologieën. In totaal werden er 63 terminologiebronnen aangemeld door meer dan 70 erfgoedinstellingen uit Vlaanderen en Nederland. De resultaten van de (her)inventarisatie zijn nu online raadpleegbaar via de kennisbank van DEN.

Inventarisatie terminologiebronnen
De (Her)Inventarisatie 2010 is een actueel overzicht van de terminologiebronnen die bij Nederlandse en enkele Vlaamse erfgoedinstellingen gebruikt worden. Het gebruik van bestaande gemeenschappelijke thesauri zal op deze manier gestimuleerd worden, om samenwerking te bevorderen en dubbel werk te voorkomen. Bovendien is er met de voortschrijdende digitalisering en publicatie van collecties op het web steeds meer behoefte aan publicatie van de terminologie die door de instellingen gebruikt wordt.

De inventarisatie toont dat er naast terminologiebronnen die door meerdere instanties gebruikt worden, ook veel zeer gespecialiseerde terminologiebronnen door erfgoedinstellingen worden onderhouden en gebruikt. Deze terminologiebronnen zijn overwegend inhoudelijk gericht op specialistische ontsluiting en het vindbaar maken van de collecties van instellingen. Terminologiebronnen die door meerdere organisaties worden gebruikt zijn onder andere de AAT-NL, GTAA, CERL-Thesaurus en de Am-Move Thesaurus.

DEN verzamelde informatie over:
• inhoudelijke aspecten van de terminologiebronnen (discipline, geografische en tijdsafbaking, beschrijving)
• organisatorische aspecten (organisatie, medewerkers, samenwerkingspartners)
• onderhouds en beheersaspecten
• publieksbereik
• auteursrechtelijke status en het delen van de terminologiebron
• mogelijkheden voor hergebruik, bv. door derden of voor semantisch webtoepassingen
• technische aspecten
• structuur en omvang


Inhoudelijke ontsluiting
In DE BASIS Beschrijving wordt het volgende over het belang van inhoudelijke ontsluiting en terminologiebronnen geschreven:

“Inhoudelijke ontsluiting wordt meestal gebruikt voor het toekennen van termen uit terminologiebronnen, bijvoorbeeld thesauri, (gecontroleerde) trefwoordenlijsten, taxonomieën, classificaties of ontologieën. Uniforme inhoudelijke ontsluiting vereist afspraken over de wijze van beschrijven van de inhoud.

Voor inhoudelijke ontsluiting biedt het gebruik van een terminologiebron, zoals een taxonomie, thesaurus of ontologie, grote voordelen. Bij goed gebruik ervan worden gelijke trefwoorden in gelijke omstandigheden toegekend. Voor de gebruikers resulteert dit in uniformiteit van de beschrijvingen, wat de vindbaarheid ten goede komt.

Het gebruik van een terminologiebron voor onderwerpsontsluiting geldt als minimale eis. Voor uniforme toekenning van persoons- en instellingsnamen, tijds- en plaatsaanduidingen, materialen en technieken en typeaanduidingen is het gebruik van terminologiebronnen een aanbeveling. Voorkeur heeft aansluiting bij een bestaande terminologiebron. In de kennisbank van DEN zijn gangbare terminologiebronnen voor het erfgoed opgenomen.

De keuze voor een terminologiebron wordt sterk bepaald door de aard van het te beschrijven object of de collectie. Toch is het belangrijk bij de keuze voor een bepaalde terminologiebron ook te kijken naar andere eigenschappen, zoals:
• berust er auteursrecht op de terminologiebron?
• wie voert beheer/redactie uit?
• mogelijkheid om nieuwe termen toe te voegen of voor te stellen
• mogelijkheid om de lijst inhoudelijk aan te laten sluiten op andere terminologiebronnen
• doelgroep
• meertaligheid
• updatebeleid/versiebeheer
• andere gebruikers
• dekkingsgebied (wat wordt behandeld)
• mogelijkheid om de woordenlijst in SKOS uit te drukken “

De inventarisatie geeft informatie over deze zaken.


Meer informatie?
DEN maakt alle informatie met betrekking tot het terminologieonderzoek beschikbaar op zijn website:
- raadpleeg de terminologiebronnen op www.den.nl/terminologiebronnen;
- bekijk het kennisdossier Terminologiebronnen www.den.nl/kennis/thema/terminologie;
- raadpleeg DE BASIS beschrijving en DE BASIS vindbaarheid;
- bekijk het DEN Lab Tutorial Linked Data stap voor stap.

Ten slotte nodigt DEN iedereen uit om meningen en suggesties m.b.t. de inventarisatie door te geven via het e-mailadres ..

Bron: DEN nieuwsbericht en DEN blogpagina.